100.000 BC – Grotte du Lazaret

De geschiedenis van de tent gaat terug tot de vroege mensheid. Net door de vergankelijkheid van tentstructuren is er weinig bewaard gebleven van die periode.

De oudste bekende structuur is mogelijk meer dan 100.000 jaar oud. Over die exacte periode bestaat heel wat onzekerheid. Het gaat over de Grotte du Lazaret in het zuiden van Frankrijk.

Daar is een prehistorische tentstructuur gevonden. Of nee, er is helemaal geen tent gevonden. Ook niet de tentpalen. Er zijn werktuigen gevonden die vermoedelijk gebruikt werden voor het maken van een tent aan de ingang van de grot. Het zou gaan om een met dierenhuizen omtrokken structuur van stenen of houten palen. 

Bronnen vind je ondermeer bij Wikipedia en Histoiretmaquette

40,000 BC. De Russische vlaktes

In Moldavië en meer oostelijk op de Russische vlaktes zijn van een latere periode heel wat meer overblijfselen gevonden van tentstructuren die tijdens de ijstijd – zo’n 40.000 jaar geleden – door neanderthalers en andere volkeren gebouwd werden. Het ging dan om structuren gemaakt van mammoet beenderen overtrokken door dierenhuiden. Echt verplaatsbaar waren deze tenten niet. Het maken van zulke structuur moet een hels karwij geweest zijn. Alleen al de huid van de zware mammoet (een mammoet kon tot 8 ton wegen) reinigen, over een structuur trekken en dan aan een ander stuk huid verbinden was een zwaar karwei.

18.000 tot 10.000 BC – Made in Belgium?

Wanneer we het hebben over verplaatsbare tenten dan zijn er heel wat aanwijzingen gevonden bij het Magdalénienvolk. Zij woonden in zuid-west Europa met België als noordelijkste punt. Als dit volk de eerste trekkingtent heeft uitgevonden dan is dat misschien een Belgische uitvinding. 

Maar die kans is klein. De meeste vindplaatsen bevinden zich in Frankrijk. Los daarvan ging het hier niet echt om trekkingtenten – verplaatsen was om pure noodzaak. Het waren structuren die mogelijk door jagers gebruikt werden en ook niet voor één nacht werden opgezet. Het ging over piramidevormige tenten overtrokken door dierenhuiden – al zou het ook kunnen dat sommige vormen door bladeren en ander organisch materiaal werden overtrokken. Misschien waren dit de eerste bushcrafters?

Bron: Ondermeer Wikipedia

10.000 BC Geweven structuren – Yurt

De echte revoluties ontstonden ongeveer 10.000 jaar geleden – waarschijnlijk op verschillende plaatsen simultaan. Er werd voor het eerst gewerkt met geweven structuren, wat het maken van tenten erg vereenvoudigde en veel meer tentvormen mogelijk maakte. Ter verduidelijking – voor kleding zijn er aanwijzingen dat geweven structuren reeds 40.000 jaar geleden ontwikkeld werden. 

 Al deze ontwikkelingen vonden in de noordelijke helft van onze aarde plaats. Indianen maakten de ingenieuze tipi tenten waar vuur in gestookt kon worden. Nomadische volkeren zoals berbers en bedoeïenen maakten dan weer erg luchtige structuren gemaakt van kameelharen.

Zo’n 3000 jaar geleden maakten de mongolen hun – nog steeds bekende – yurth (Ger) tenten die extreem bestand waren tegen hevige stormen en tegen de koude.

Bron: Ondermeer RedskysheltersTuras TV en Nikwax

900BC-550BC – Genesis

De eerste bekende geschriften die wijzen naar het gebruik van tenten staan in het oude testament. Er is wat onduidelijkheid over wanneer dit werd geschreven – maar vermoedelijk was dat in de zevende eeuw voor onze jaartelling.

In Genesis 4 vertelt het oude testament het verhaal over de zonen van Adam. Juist ja, de Adam van  Eva. Maar het was niet Adam die in een tent zou geleefd hebben, maar wel Jabel een nakomeling van 8 generaties later.

Ada bracht Jabel ter wereld; hij werd stamvader van heb die in tenten leven en vee houden

Ook wordt in de Bijbel – Jesaja 54:2 – naar tenten verwezen en meteen een eerste kampeeradvies gegeven.

Kies een ruime plek voor je tent. Zet een grote tent neer. Gebruik grote tentkleden, wees niet zuinig. En gebruik lange touwen. Sla de tentpinnen stevig in de grond

300BC-500 – De Romeinen

De eerste grote bekende revolutie op het gebied van verplaatsbare tentent ontstond tijdens de Romeinse heerschappij.

De meeste tenten van het machtige Romeinse leger waren gemaakt van leder. Vormen en structuren die we kennen uit de stripalbums van Asterix en Obelix.

De Romeinen hadden ook kleinere compacte militaire tenten. Een contubernium was de kleine militaire eenheid. Zij deelden samen één tent- papilio genoemd. Een structuur van ongeveer anderhalve meter hoogte.

Papilio tent 

1861 Puptenten – De eerste trekkingtenten

We zullen nooit precies weten wanneer de pup tent is uitgevonden. De structuur van deze shelter is zo eenvoudig dat die misschien al door de Romeinen werd gebruikt – of veel later door de legers van Napoleon.

Wat we wel weten is dat de naam Pup tent ontstaan is tijdens de burgeroorlog in de verenigde staten. Ze hoorden tot de standaard uitrusting van de soldaten. Echt comfortabel waren ze niet. Sommige bronnen gaven aan dat de tenten zelfs niet goed genoeg waren om een hond in te laten slapen.

Door de jaren heen zijn deze tenten steeds verbeterd en lichter geworden. In België spreken we soms van een Canadiëne. De oorsprong van die naam moet ik schuldig blijven.

Mijn eerste tentervaring. Pup tent.

The History of the Tent: From mammoth to man-made

1935 Dupont Nylon

Dupont was geen tenten fabrikant. Maar het bedrijf ontketende wel een ware revolutie voor de huidige trekkingtenten. En voor nog heel veel meer. Op 2 januari 1935 vroeg Dupont een patent aan voor nylon. Het materiaal werd oorspronkelijk als alternatief voor zijde ontwikkeld. Het is iedereen duidelijk dat de toepassingen bijzonder groot zijn.

1956 Bill Moss 

Bil Moss is mijn persoonlijke held. Hij is voor mij de grondlegger van de moderne tent. De eerste commerciële lichte tent met gebogen tentstokken werd door Bill Moss ontwikkeld. Heel wat van de invloeden van Moss (zo heette zijn bedrijf) zijn nog merkbaar in de huidige tenten die door MSR gemaakt worden. MSR heeft het bedrijf Moss overgenomen in 2001.

Moss staat mee aan de basis van het kamperen voor het plezier. Voor trekkers. 

Deze vorm van kamperen was al eerder gestart met enkele andere lichte pup tenten die op verschillende plaatsen in de wereld het daglicht zagen.

De eerste Moss tent

Alhoewel… Bill Moss was zeker niet de uitvinder van de tent met voorgelogen tentstokken (ze waren toen nog niet flexibel). Dat gebeurde eerder in 1948 door Robert .L. Blanchard en is beschreven in een patent. Het ontwerp van 1948 wordt nog steeds gebruikt in ietwat andere vormen door ondermeer VauDe

De tent werd echter pas in 1960 door Eureka geproduceerd en werd ondermeer gebruikt door Sir Edmund Hillary op een Himalaya expeditie in 1963. Ze werd geproduceerd van Mountain Cloth materiaal (Poplin) en was, naar huidige normen, erg zwaar. De één persoonsversie woog bijna 4 kilogram. 

1960 Katoenen tenten

In de vroege jaren 60 van de vorige eeuw waren de meeste tenten gemaakt van een enkele laag katoen. Als ze droog waren wogen de lichtste varianten drie tot vier kilogram – een heel pak meer dan synthetische tenten van  dezelfde vorm. Maar die laatste hadden dan weer een condensatieprobleem – eens het vocht in een nylon of polyester tent zit kan het er niet meer uit. Ook vandaag is dit bij bijna alle tenten nog een probleem.

In Nederland ontstonden heel wat tentfabrikanten die van dit katoen typische constructies maakten voor oerdegelijke kampeertenten. Niet echt om mee door te trekken van dag tot dag, daarvoor duurt het opzetten te lang en zijn ze te zwaar. Maar voor het plezier om een tijdlang buiten te wonen zijn deze tenten nu nog steeds schitterend.

Popup

En nu… de popup generatie

Nu zijn bijna alle tenten gemaakt van nylon of polyester. Zowat alle tenten hebben een binnen- en buitentent die zorgt voor verluchting en waterdichtheid zonder dat je zelf in contact komt met de condensatie die zich aan de binnenkant van het buitenzeil afzet. 

Ze zijn door de jaren heen goedkoper geworden – maar gaan daarom niet langer mee (in tegendeel)

Decathlon lanceerde de 2-second tenten. Die zijn inderdaad in enkele seconden opgezet. Al is het lang niet zo eenvoudig voor de meeste mensen om de tent terug op te vouwen en dit soort tenten zijn niet bepaald compact om mee te nemen met een rugzak. Ze betekenen wel een revolutie op festivals.

Dit zorgt dan weer voor een ecologische ramp. Elk jaar blijven honderduizenden tenten achter op de campings van muziekfestivals. Materiaal dat niet recycleerbaar is. En eigenlijk veel te goedkoop verkocht wordt om enige emotionele waarde aan te hechten. Over de productie van tenten heb ik dan weer een ander artikel geschreven.

Lichtgewicht

De nieuwe trekkerstenten – geen popup tenten – zijn heel wat lichter dan enkele decennia geleden. Er is meer keuze dan er ooit geweest is. Tientallen fabrikanten overspoelen onze markt. Te veel om het bos door de bomen te zien. Heel veel tenten die erg op elkaar lijken – met eerder kleine verschillen in ontwerp die er niet altijd toe doen. 

Echt revolutionaire uitschieters zijn er naar mijn gevoel amper te zien – ook al is dat iets dat we dikwijls pas later ontdekken.

Wat recentere tenten betreft schrijf ik misschien eens een ander artikel. Stuur zeker jullie feedback.